Башҡорт рухы йәшәй күңелендә

7-9 августа Торатау итәгендә «Ел моңо» фестивале үтте. Унда Башҡортостандан ғына түгел, Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән дә 150 һәләтле кеше ҡатнаша. Фестивалдә Салауат ҡалаһының намыҫын 2-се гимназия уҡыусыһы Максим Сергеев яҡлай. 30 ҡатнашыусы иҫәбендә ул ҡурайсылар конкурсында жюри ағзаларын хайран ҡалдырҙы, ә һуңынан «Башҡорт импровизацияһы»бейеү конкурсында төп приз алды.

Беҙҙең менән осрашыуҙа Максим тыуған яҡтың тарихы, уның йолалары, ғөрөф-ғәҙәттәре һәм мәҙәниәте менән бала саҡтан уҡ мауыға башлауын һөйләне.

- Максимға фольклор һәр ваҡыт оҡшаны, - ти әсәһе Маргарита. - Башта был рус һәм татар әкиәттәре ине, һуңынан ул башҡорт эпосына күсте. Ғөмүмән, башҡорт халҡының мәҙәниәте һәм йолалары уны бик мауыҡтыра.

Ваҡыт үтеү менән малай милли музыка ҡоралдары менән ҡыҙыҡһына башлай. Тәүҙә ҡумыҙ, һуңынан ҡурай.

- Тыуған көнөмә ҡурай бүләк итеүҙе һораным. Әммә үҙаллы уйнай белмәй инем. Шуға күрә беҙ уҡытыусы эҙләй башланыҡ, - ти Максим.

- Интернетта мәғлүмәт эҙләнек, таныштарыбыҙҙан һораштыҡ. Балалар музыка мәктәбендә уҡытыусы һәм 25-се башҡорт гимназияһында туризм һәм тыуған яҡты өйрәнеү үҙәгендә түңәрәк алып барыусы Лилиә Сәмерханова менән таныштыҡ, - ти Маргарита.

- Йыл ярым Башҡорт гимназияһына ҡурайҙа уйнарға өйрәнергә йөрөйөм. Бик оҡшай! Беҙҙең төркөмдә биш кеше. Бергә һәм яңғыҙ сығыш яһай алабыҙ, - тип билдәләй малай. - Шулай уҡ бер йыл самаһы Эмиль Һөйәрғолов етәкләгән «Самрау» халыҡ бейеүҙәре мәктәбендә шөғөлләнәм.

Максим - бик ижади кеше. Ул Радик Ғәлиуллин етәкләгән «Арлекин» өлгөлө балалар театр студияһында ла шөғөлләнергә өлгөрә. Уҙған йылдың апрелендә «Уҡыу сәхнәһе» V Бөтә Рәсәй театр фестиваль-лабораторияһында Максим «Туңдырылғандар» спектаклендә икенсе пландағы иң яҡшы ир-егет роле өсөн диплом менән билдәләнгән.

Максим 2-се гимназияның 5-се класына уҡырға бара, уның һүҙҙәренсә, мәктәптә ул - ударник.

- Математиканан ғына дүрт билдәһе, - тип уртаҡлаша Максим. - Телдәрҙе, бигерәк тә башҡорт телен өйрәнергә яратам. Әйткәндәй, «Ел моңо» фестивалендә күп мәғлүмәт башҡорт телендә булды.

«Ел моңо» фестивале «Торатау» бал ҡорттары умарталығы биләмәһендә үтте. Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, ҡурайсы-виртуоз, «Ҡурайсы» этнотөркөмө етәксеһе Роберт Юлдашев ошондай күләмле тантана үткәреүҙең авторы. Малай сағында ул үҙе лә ошондай тантаналарҙа ҡатнаша һәм һәр ваҡыт беҙҙең төбәктә ошондай тантаналарҙы тергеҙергә теләй.

Был фестиваль тураһында уларға беренсе булып өләсәһе хәбәр иткән. Максимдың мауығыуын белеп, бөтә яҡындары һәм дуҫтары ваҡиға тураһында «ВК» социаль селтәрендәге постарға һылтанмалар ебәрә.

Бейеүҙәр, йырҙар, конкурстар, милли көрәш һәм ҡурайсылар араһында үҙенсәлекле батл - тантана программаһы ҡыҙыҡлы һәм бай ине.

Тантананың төп идеяһы - аҡһаҡалдар менән йәштәр араһында белем һәм тәжрибә тапшырыу өсөн оҫталыҡ дәрестәре.

Фестивалдә ҡурайсылар конкурсын Юлай Ғәйнетдинов һәм Мөхәммәт Түләбаев үткәрҙе.

- Был конкурста Башҡортостандан ғына түгел, Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән дә ҡатнашыусылар сығыш яһаны. Башта ҡурайсылар конкурсында ҡатнашырға уйламағайныҡ. Әммә унда ҡатнашыуҙан Максим ҙур тәжрибә алды, - ти Маргарита.

- Конкурста ике көй башҡарҙым: «Һандуғас» һәм «Ете ҡыҙ», - ти Максим. - Ҡурайҙы заказ буйынса ғына һатып алырға була. Уларҙы республиканың төрлө райондарында етештерәләр. Әйткәндәй, уны ҡамыштан, ағастан, пластиктан һәм хатта алюминийҙан эшләйҙәр. Мин һәр төрлөһөндә уйнап ҡараным, ҙур айырманы күрмәнем. Эйе, тәбиғи ҡурай менән эшләү күңеллерәк.

Максимды Роберт Юлдашев сәхнәгә саҡыра, улар бергә гала-концерттың төп программаһында уйнай. Һуңыраҡ «Башҡорт импровизацияһы» бейеү конкурсы ойошторола, унда Максим еңеүсе була. Тамашасыларға уның сығышы бик оҡшай, барыһы ла хуплай.

- Был беҙҙең «Самрау» ансамбле номерынан өҙөк түгел, ә тулы импровизация булды, - тип билдәләй йәш егет.

Бейеү конкурсында еңеүсе булараҡ Максим 30 000 һум күләмендә аҡсалата приз ала. Был аҡсаға малай үҙе өсөн башҡорт милли кейеменә заказ бирергә ниәтләй.

Максим киләсәктә думбрала уйнарға өйрәнергә ниәтләй. Тормошон да ижад менән бәйләргә һәм профессиональ ҡурайсы булырға теләүе ҡыуаныслы.

- Бәлки, үҙ төркөмөмдө булдырырмын, - тине ул беҙҙең осрашыу аҙағында.

Теләктәре ысынбарлыҡҡа әүерелер тип ышанабыҙ, һәм беҙ уның ҡаҙаныштары тураһында тағы бер нисә тапҡыр яҙырбыҙ. Уңыштар теләйбеҙ, Максим!

Автор: Дина Галеева

Читайте нас